Цифрлы аҡса нимә ул?

Цифрлы аҡса нимә ул?

 Цифрлы һум – аҡсаның яңы формаһы. Ул ҡағыҙ аҡсалар, тәңкәләр һәм банк счеттарына аҡса урынына түгел, уларға өҫтәмә булараҡ сығарыла. Бер цифрлы һум гел бер һум ҡағыҙ һумға тигеҙ буласаҡ.Ул махсус код формаһында. Уның менән һатып алыу өсөн түләргә, башҡа кешегә күсерергә, банкоматтан ҡағыҙ аҡса итеп тә алырға мөмкин буласаҡ. Төп айырма шунда: һәр цифрлы һум уникаль буласаҡ, һәм уның хәрәкәтен күҙәтеп буласаҡ. Мәҫәлән, аҡса бер кешенән икенсеһенә, унан магазин кассаһына, ә һуңыраҡ магазин хеҙмәткәренә эш хаҡы итеп күсерелә, ти. Уның был юлын тулыһынса күҙәтергә мөмкин буласаҡ. Был, һис шикһеҙ, үтә күренмәлелек тураһында әйтә. Шул рәүешле законһыҙ операцияларҙы һәм башҡа шикле ғәмәлдәрҙе асыҡлау еңелерәк буласаҡ.

Цифрлы аҡса ҡәҙимгеһенән нимә менән айырыла?

Аҡсаһыҙ һумдан айырмалы булараҡ, цифрлы һумға проценттар һәм кэшбэк иҫәпләнмәйәсәк, уны кредитҡа алып булмаясаҡ. Киләсәктә ниндәй ҙә булһа өҫтәмә мөмкинлектәр барлыҡҡа килергә мөмкин. Үҙәк банк та быны кире ҡаҡмай. Иң мөһим айырмаларҙың береһе – цифрлы янсыҡтағы аҡсаның яҡланыу дәрәжәһе юғарыраҡ буласаҡ. Сөнки аҡса өсөн коммерция ойошмаһы булған банк түгел, ә Россия дәүләте яуап бирәсәк. Банктарҙа керемдәрҙе страховка лимиты 1,4 миллион һум тәшкил итә. Шуға күрә, теория буйынса, цифрлы янсыҡта шаҡтай ҙур суммаларҙы ла ҡурыҡмайса һаҡларға мөмкин буласаҡ. Тағы бер өҫтөнлөк – башҡа кешеләргә теләсә ниндәй суммалағы аҡсаны комиссияһыҙ күсереп буласаҡ.

Улар ҡайҙа һаҡланасаҡ?

 Цифрлы һумдар һәр рәсәйленең цифрлы янсығында һаҡланасаҡ. Әммә ул билдәле бер банктағы счетта түгел, ә Рәсәй Үҙәк банк платформаһында урынлаша. Һәр кешенең бары тик бер генә цифрлы янсығы буласаҡ. Уға эре банкыларҙың мобиль ҡушымталар аша кереп буласаҡ. 1 сентябрҙән 12 банк үҙ клиенттарына цифрлы һум счеттарын тоторға һәм улар менән операцияләр башҡарырға мөмкинлек бирергә әҙер. Был банкыларҙың мобиль ҡушымталарында махсус бүлек барлыҡҡа килә. Уның аша цифрлы янсыҡҡа кереп, уны тулыландырырға йәки унан аҡса сығарырға мөмкин. Ә бәләкәй финанс ойошмалары был системаға йылдың 1 сентябренә тиклем ҡушылырға тейеш.

Комиссия буласаҡмы?

Юҡ. Янсыҡ асыу ҙа, һумдарҙы цифрлы формаға күсереү ҙә тулыһынса бушлай. Башта аҡсаны банкка һалырға мөмкин, унан һуң банк ҡушымтаһы аша уны цифрлы янсыҡҡа күсерергә кәрәк буласаҡ. Цифрлы һумды кире сығарғанда ла шул уҡ юл үтәлә: башта цифрлы сумды аҡсаға мохтаж аҡсаға әйләндерергә, һуңынан уны тере аҡсаға күсерергә кәрәк.

 Янсыҡ автомат рәүештә асыласаҡмы?

Юҡ. Һеҙҙең ризалығынан һәм ҡатнашыуығыҙҙа башҡа цифрлы янсыҡ асылмаясаҡ. Уны асыу өсөн банк ҡушымтаһын һуңғы версияға тиклем яңыртырға, цифрлы һум логотибы булған бүлекте табырға һәм янсыҡты асыуҙы раҫларға кәрәк буласаҡ. Үҙәк банк аңлатҡанса, бының өсөн: «Дәүләт хеҙмәттәре» порталы аша шәхесте раҫлау процедураһын уҙарға кәрәк буласаҡ.

 Был дәүләткә ни өсөн кәрәк?

 Һынап ҡарау этабында Үҙәк банк һәм хөкүмәт цифрлы һумдың граждандарға ҡарағанда дәүләт һәм бизнес өсөн күберәк кәрәк булыуын аңлаған. Беренсенән, был бюджет аҡсаларының маҡсатлы тотолоуын яҡшыраҡ күҙәтергә мөмкинлек бирәсәк. Үҙәк банк һәм дәүләт органдары һәр бюджет цифрлы һумының юлын күрә аласаҡ: кем, ҡасан һәм аҡса нимәгә тотҡан. Икенсенән, бизнес өсөн дә үтә күренмәлелек артасаҡ.

Кибеттәрҙә, шул иҫәптән онлайнда, нисек түләргә?

Офлайн кибеттә смартфон менән QR-кодты сканларға, банк ҡушымтаһында яуап биреү ысулы булараҡ цифрлы сумды һайларға һәм операцияны раҫларға кәрәк буласаҡ. Онлайнда ла әллә ни үҙгәреш юҡ. Хәҙер онлайн һатып алыу өсөн картаны, Сбп түләү һәм башҡа ысулдарын һайларға мөмкин. Уларға тағы бер вариант ҡына өҫтәләсәк – банктың мобиль ҡушымтаһы аша үҙ цифрлы янсығынан түләү.

 Пенсия һәм эш хаҡын нисек аласаҡбыҙ?

Граждандар өсөн цифрлы һумдан файҙаланыу ирекле булып ҡала. Кеше эш хаҡын йәки пенсияһын цифрлы һумда бары тик үҙе теләгән осраҡта ғына аласаҡ.

Ә мошенниктарҙан яҡлау нисек буласаҡ?

Үҙәк банк системалары үҙенә башҡа банкыларҙың мобиль ҡушымталарына ҡарағанда ышаныслыраҡ яҡланған, уларҙы ватып инеү ҙә ҡатлаулыраҡ. Шуға күрә цифрлы һум яҡшыраҡ яҡланған тип әйтергә мөмкин. Ләкин проблема шунда: мошенниктарҙан күпселек ҡорбандары аҡсаны енәйәтселәргә үҙҙәре бирә. Ә быға ҡаршы бар төрлө технологиялар ҙа көсһөҙ.