Аттар тураһында ҡыҙыҡлы мәғлүмәт

Йылҡыңа нисә йәш?

Тай – бер йәш тулып, икенсе йәшкә киткән йылҡы малы.

Байтал – икенсе йәшкә киткән бейә.

Тайлаҡ – бер йәшлек тай.

Тайса – инә тай, ике йәшкә тиклемге ат.

Тай-тулаҡ – йәш йылҡы малы.

Ҡонажын – ике йәштән өс йәшкә тиклемге бейә.

Ҡонан – ике йәштән өс йәшкә тиклемге айғыр.

Дүнәжен – өс йәш менән дүрт йәш араһындағы бейә.

Дүнән – өс йәш менән дүрт йәш араһындағы айғыр малы.

Айғыр – беселмәгән йылҡы малы.

Бейә (байтал) – инә йылҡы малы.

Һаҙаған айғыр – 10-15 йәшлек айғыр.

Арҙа – ике йәшкә тиклем инәһен имгән тай.

Ҡыулыҡ – беренсе тапҡыр ҡолонлаған йәш бейә.

Тыусаҡ – икенсе йәшендә ҡолонлаған байтал.

Аттың төҫ үҙенсәлектәрен белдереүсе атамалар

Саптар (игреневый) – ялы һәм ҡойроғо сал булған ерән ат.

Туры (гнедой), ҡоба туры (каурый) – ҡара ҡыҙыл, ял-ҡойроғо ҡара төҫтәге ат.

Ҡола (саврасый), аҡ ҡола (буланый) – үҙе һары, ҡойроғо-ялы ҡара ат.

Буҙ (сивый), аҡ буҙ (светлосивый) – көлһыу күгелйем төҫ (аҡ буҙ, күк буҙ, ҡара буҙ).

Күк, күксәй, күксәнәй – күк буҙ төҫтөң төрҙәре.

Тимергүк – ҡараһыу буҙ, ҡорос төҫөндәге ат.

Бурыл (чалый) – буҙ менән ҡара ҡатыш.

Кир (мухортый) – һарғылт туры төҫ.

Бүртә (караковый) аҡ менән туры ҡатыш төҫ.

Алмасыбар (в яблоках) – буҙ төҫ өҫтөнән тимгел-тимгел ҡара таптар ятҡан төҫ.

Аҡ (белый) – ап-аҡ төҫтәге ат.

Аҡкүк. Аҡҡа күк төҫ күберәк ҡатнашҡан, ләкин аҡ өҫтөнлөк итә.

Ала (пегий) – аҡ менән берәй төҫ таптары ҡатнашҡан. Был да аҡ төҫтөң модефикацияһы.

Ерән (рыжий) – ҡыҙыл менән һары ҡатыш, ҡыҙғылт-һары. Был төҫтәге аттар ҙа бик матур.

Ҡыҙыл. Ҡан төҫөн берәүгә лә аңлатып тороу кәрәкмәйҙер, моғайын.

Ҡара – дөм ҡара төҫтәге ат.

Ағылйым (беловатый, белесый), светлый) – аҡһыл төҫтәге ат.

Аҡ-ала (бледно-пегий) – аҡ менән берәй төҫ ҡатнашҡан ат.

Аҡ буҙ (светло-сивый, сизый, серый) – көлһыу күгелйем төҫ.

Аҡ ҡоба (светло-бурый, светло-гнедой) – аҡ һәм ҡоба төҫтәр ҡатнашҡан ат.

Аҡ күк – (белый с голубоватым оттенком) – күкһел төҫтә булған аҡ ат.

Аҡ ҡола (бледно-саврасый) – үҙе һары, ҡойроҡ-ялы ҡара ат.

Аҡ саптар (бледно-игреневый) – ерәнерәк төҫтә булған йылҡы малы.

Аҡ һары (светло-желтый) – асыҡ һары төҫтәге ат.

Аҡһыл (белесый) – тоноғорай аҡ, аҡҡа тартым ат.

Ала буҙ (серо-пегий) – көрән менән ерән ҡатыш ат.

Ала (пестрый, пятнистый, пегий) – аҡ менән ҡара йәки башҡа төҫ аралашҡан ат.

Ала туры (гнедой с пятнами) – таптары булған турыат.

Алма күк (сивый в яблоках) – түңәрәк таптары булған күк ат.

Йылҡы малының йылдың ҡайһы миҙгелендә тыуыуына ҡарап, өйөргә ҡушылыу дәүеренә бәйле атамалар

Һәүерәк – өйөргә ҡушыр өсөн өлгөрөп етмәгән йәш айғыр.

Ябаға тай – яҙғыһын тыуған тай.

Байтал – дүрт йәшлек бейә.

Тай байтал – ике йәшлек бейә.

Ҡонан байтал – өс йәшлек бейә.

Дүнәжен байтал – өс йәше тулып, дүрткә сыҡҡан бейә.

Йыуан ат – биш йәштән үткән йылҡы малы.

Ҡонан сығар – йәше өстән үткән ҡонан.

Һабан кергән тай – бер йәшлек тай.

Аҙау айғыр – алты-ете йәшлек айғыр.