БӘҺИНӘ (аҙағы)

Бәһинә ҡыҙ артынан ишеген бикләне лә залға үтте. Китап кәштәһендә ятҡан фоторәсемдәр альбомын ҡулына алды. Күҙлеген кейеп уңайлап ултырып алды ла альбомды асты. Батыр менән бергә төшкән фотоһы берәү генә уның. Иҫкергән инде, һарғая төшкән. Батырҙың үҙен армияға оҙатҡанда төшкәйнеләр. Оҙон буйлы Батырға һыйынып ҡына тора Бәһинә егеттең ҡултығы тәңгәленән генә булып Йөҙө лә тоноҡ сыҡҡан ниңәлер. Хәҙерге шикелле төҫлө фото булһа, Бәһинәнең илап шешмәкләнгән күҙҙәре, ҡыҙарған йөҙө ап - асыҡ күренер ине.
Илап оҙатты Бәһинә Батырҙы, ниңәлер ныҡ иланы. Һығылып иланы, тауышһыҙ түгелде. Батыр уның күҙ йәштәрен һөртөп тә, үбеп тә ҡорота алманы.
- Күңелем һиҙгән инде бергә булмаҫыбыҙҙы, шуға илаған йәнем. Эй...

Батырға бәйле хәтирәләрен ете бик аҫтында тотҡан Бәһинә бөгөн кис буйы уйланды, ятҡас та йоҡо алманы уны.
Тәүге тапҡыр киноға барғандарын мәңге онотасаҡ түгел Бәһинә. 23 февраль кисе ине. Ниндәй фильм ҡарағандары хәтеренән сыҡҡан. Бына шул кистә өшөгәне хәҙер хатта арҡаһын зымбырлатып ебәрҙе. Уның боҙ шикелле һалҡын ҡулдарын, бармаҡтарын Батыр кино ҡарағанда усынан сығарманы, сыҡҡас тыны менән йылытты. Ятаҡҡа тиклем оҙатып килде лә ниҙер әйтергә теләп, ҡыҙҙы ишек төбәнән үткәрмәй торҙо.
- Батыр, мин өшөнөм. Аяғым туңды. Ебәр мине.
Егет ҡапыл Бәһинәне бала һымаҡ күтәреп алып ике беләгенә һалды. Уның ярһыу ҡарашының көсөн күтәрә алмай, Бәһинә ирекһеҙҙен күҙҙәрен йомдо.
- Богиня моя... Мин һине яратам, Бәһинә!
- Мин дә... Мин дә яратам һине, Батыр.
Батыр Бәһинәнең ирендәрен һурып үпте лә тупһаға баҫтырҙы.
-Яраттым мин һине, Батыр, ғүмер буйы яратып йәшәнем. Һинең тәүге үбеүең юйылмаҫ һөйөү булып уйылды йөрәгемә.
Бәһинә фоторәсемде альбом өҫтөндә ҡалдырҙы, башҡаларын да кире һалып торманы.

...Шул төндө сәсрәп ауырып китте Бәһинә. Тамағы шеште, температураһы күтәрелде. Тиҙ ярҙам саҡыртты бүлмәләш ҡыҙҙары. Дауаханала ятҡан ун көн Бәһинәнең иң бәжетле көндәре ине. Көн һайын килеп йөрөнө Батыр. Ә бер көндә Бәһинәне һорап бер ҡатын килде.
- Кем бында минең улымдың Бәһинәһе?
Үҙе килә алмаған Батыр әсәһен ебәргән дауаханаға. Дыуамал да, тәүәккәл дә егет ине Батыры.
- Тик миңә насип булманың... Кем ғәйеплелер...

Иртәгеһенә Нәркәстең килә торған көнө булмаһа ла, ҡыҙ килде Бәһинә инәһенә. Сөкөрҙәшеп һөйләшә - һөйләшә сәй эстеләр. Туҙып ятҡан фоторәсемдәрҙе альбом эсенә рәтләп һала башлаған ҡыҙҙың йөрәге жыу итеп ҡалды, тик ул быны Бәһинәгә белгертмәне.
- Инәй, теге Батыр тигән егет нишләп һеҙҙе ташланы икән?..
- Мин үҙем дә белмәнем тәүҙә, ҡыҙым, аңламаным. Беҙ февраль айында бер беребеҙгә һөйөүебеҙҙе әйттек. Араларыбыҙ тағы ла яҡынайҙы. Батыр, тип ята инем, Батыр, тип тора инем. Шул тиклем эҫендек бер беребеҙгә.
Майҙа уны армияға алдылар. Кисә фото ҡарап ултырҙым. Икәү бергә төшкәйнек уны оҙатҡанда. Һиңә күрһәтермен, тип айырып һалып ҡуйҙым. Илап торам. Ныҡ иланым Батырымды оҙатҡанда.
- Һин минеке булырға тейешһең, мине көт! - тине. Үҙеңде минең өсөн һаҡла!- тип шыбырланы ҡолағыма..
Ул әйтмәһә лә мин тик Батырымдыҡы ғына булырға үҙемде әҙерләгәнмен күптән. Ҡайтҡанын көтөп алаһы ғына ҡалды. Шул тиклем яраттым мин үҙемдең тәүге йәремде. Балаларымдың атаһын да улай ярата алманым хатта.
- Ә нисә йыл көттөгөҙ?
- Өс йыл армиянан ҡайтҡанын көттөм. Мин дүртенсе курсты тамамлаған йылда ҡайтырға тейеш ине, май айында. Февралдә хаттары туҡтаны. Һаман шул февраль... Шунан бирле февраль айын яратмайым мин, Нәркәс ҡыҙым. Мин көн һайын яҙам, көнөнә икешәр хат яҙып һалам, Батырымдан яуап юҡ. Бер - бер хәл булдымы әллә, тип ҡайғырам. Оятты артҡа ташлап бер көндө өйҙәренә барҙым. Хатта күңелле һөйләште Һәҙиә апай, хаттарын уҡытты, фотоларын күрһәтте. Бер нәмә лә әйтә алмайым, ә улар бер ни булмағандай һөйләшә.
- Батырҙан хат килмәнеме башҡа, инәй?
- Апрель аҙаҡтары инеме икән бер - бер артлы хаттар килә башланы. тик...
- Нимә? Нимәләр яҙған? Ғәфү үтенгәме?
- Юҡ шул, Нәркәс ҡыҙым. Былар минең һуңғы яҙған хатарым ине. Конвертты асмаған да хатта. Яңы конверт эсенә һалып, адрес яҙа ла ебәрә, "Шарафутдиновой Богине" тип яҙа ла ебәрә. Һәр хатты, һуңғыһына тиклем өмөтләнеп астым. Һуңғы хат бик йоҡа ғына ине. Хат эсендә баяғы мин әйткән фото ғына. Ҡолағыма: "Үҙеңде минең өсөн һаҡла!" - тип шыбырлап торғанда төшөрөп алынған рәсем. Мин илап төшкән рәсем. Үҙенең армиянан һалған фотоларын Һәҙиә апайға алып барып биреп киттем. Кейәүгә сығам, тип алдап.
Шунда белдем Батырҙың сверхсрочныйға ҡалырға ҡарар иткәнен. Әйтәм, Һәҙиә апай асыуланған, үпкәләгән һымаҡ һөйләште минең менән.
- Инәй, ә нимә булды икән һуң?
- Теге күбәләктәй өйөрөлгән ҡыҙҙарҙың береһе, Дилара исемлеһе, көнсөл күбәләк, арабыҙҙы бутаған.
- Батыр ғәйепле бында, инәй! Ул һөйгән ҡыҙының тоғролоғона ышанырға тейеш ине! Шикләнергә тейеш булмаған ул! Һин бит уға хыянат итмәгәнһең! Улай ярамай бит! Инәй! Их!...
Нәркәс ярһып урынынан тороп китте, иҙән буйлап йөрөп әйләнде. Үҙе сәйер генә итеп:
- Их һин, Батыр... Ҡурҡаҡ һин, Батыр, батыр түгел,.. - тип ҡуйҙы.
- Ғәрсел булғандыр. Һин минеке генә булырға тейешһең, ти торғайны гел. Һин минең бер генә богиням, - ти торғайны.

- Һин ҡайтма, Нәркәс, миндә ҡал. Һин бөтөнләй миңә күсенеп кил дә ҡуй. Фатир өсөн түләмәҫһең. Миңә иптәш булырһың. Йәшәрбеҙ икәүләп көңгөр - ҡаңғыр итеп кенә. Ә, Нәркәс ҡыҙым? Һин нисек ҡарайһың ошо һүҙемә? Мин тәү күргәндә үк уйлағайным ошоно әйтергә. Балаларыма кәңәш иттем, улар ҙа ҡаршы түгел. Бәлки, бында эшкә ҡалырһың. Ҡыҙым ярҙам итеп ебәрер ине.
- Юҡ инәй, рәхмәт. Кәрәкмәй. Мин Сибайға ҡайтырмын ул. Унда өләсәйем бер үҙе. Ә диплом алғансы һеҙҙә йәшәп торормон. Һау булығыҙ иртәгәгә тиклем.
Ишек төбөнә еткәс, Нәркәс боролоп Бәһинәгә ҡарап йылмайҙы. Башын борғанда һул ҡашы күтәрелде үткер ҡарашында тәүәккәллек сағылды.
Ниндәй таныш хәрәкәттәр был? Ниндәй йән яҡынлығы бөркөлә был ҡыҙҙан?

Иртә менән Бәһинә комодының аҫҡы тартмаһын асып, йылдар буйы ҡәҙерләп һаҡлаған төйөнсөгөн алды. Ҡалтыранған ҡулдары менән төйөнсөктө систе.
- Ҡулым өшөнө... Аяғым туңды... - тип ауырып ҡайтҡайным кинонан. Дауаханан сығыуыма бынау бейәләйҙе һатып алып килгән ине Батырым. Ҡулдарыма кейҙерҙе лә, устары менән йомоп, тыны менән йылытты. Йылыһы һаман да бар. Ҡулың бер ҡасан да өшөмәйәсәк, тине. Әсәһе ошо дебет ойоҡтарҙы бәйләп биргәйне. Нәркәскә бирермен, кейеп туҙҙырһын.
Күңеленең иң төбөндә ғүмер буйы иремәй ятҡан боҙҙо иретте был ҡыҙ берәүгә лә һөйләмәгән серҙәрен тағаттырҙы, йәнен һыҙлатҡан хәтирәләрҙән арындырҙы. Кем ебәрҙе икән был фәрештәне Бәһинәгә?

ләкин Нәркәс иртәгеһенә килмәне. Кисен килергә итәлер әйберҙәрен алып, тип көттө. Килмәне Нәркәс. Шылтыратайым микән, тип уҡталды ла уйынан кире ҡайтты Бәһинә. Сабыр итергә булды.
Таң менән ишек ҡыңғырауы зыңғырланы. Бәһинә ипләп кенә атлап ишек янына килеп баҫты. Кем булыуы мөмкин таң менән йөрөүсе?
- Инәй! Был мин, Нәркәс!
- Уй Аллам, иҫән - имен икән...
- Ҡайҙа булдың да ҡуйҙың, ҡыҙым, ни уйларға ла белмәнем. Шылтыратманың да.
- Мин елдереп кенә Сибайға ҡайтып ураным, инәй. Өләсәйемдең хәлен белеп, кәңәш һорап, рөхсәт алып килдем. Күс, тине, Бәһинә инәйең менән йәшә әйҙә, тине. Ҡалдырһалар, эшкә лә ҡалырһың, тине өләсәйем. Бындай хәл - ситуацияны телефон аша ғына хәл итеп булмай, тип ҡайттым да киттем! Килеп тә еттем! Өләсәйем сәләм әйтеп ҡалды.
- Рәхмәт! Сәләме ҡабул.

Сәй эсеп алғас, Нәркәс академияһына йүгерҙе. Ә Бәһинә ул килеүгә әҙерләп ҡуяйым, тип теге фоторәсемде эҙләп тапманы. Ҡайҙа һалды икән? Ул алған әйберен кире шул урынға һалып өйрәнгән, бер нәмәне лә өй туҙҙырып эҙләмәй. Ә бына рәсем юҡ. Ярай, Нәркәс табышып бирер әле.

- Өс йыл көттөгөҙмө, инәй, Батырығыҙҙы?
- Эшкә баш һуҡҡан яҡҡа сыҡтым да киттем, уҡып бөтөп, диплом алғас. Һайлап алып бөткәндән ҡалған йүнәлтмә буйынса Ырымбур өлкәһенә эшкә барҙым. Унда өс йыл эшләп ҡайттым. Ҡайтһам, ҡыҙҙарыбыҙ береһе лә ҡалмай, кейәүгә сығып бөткән. Ә мин Батырымды көтәм. Тағы ике йыл көттөм дә балаларымдың атаһына сыҡтым. Вафатына ике йыл иремдең
- Һигеҙ йыл көткәнһегеҙме, инәй?
-Ғүмер буйы көттөм, ҡыҙым. Һаман көтәм. Ишегеңде ас, мин килдем, Богиням минең, - тиһә асып инднрер инем, түремә ултыртыр инем. Йөрәгемә уйылған тәүге һөйөүем һүнмәне - һүрелмәне. Шуныһы үкенесле - ғәйебем юҡ икәнлекте әйтә алмайым һаман.
- Әйтә алмаҫһығыҙ инде, инәй. Батырығыҙ юҡ хәҙер.
- Ә һин уны ҡайҙан беләһең?! Нәркәс?..
- Инәй, минең паспортыма яҙылған ысын исемем - Бәһинә. Атайым мине лә "Богиня моя", - тип яратты, Бәһинәм, тип һөйҙө. Әсәйем риза булмаһа ла ошо исемде ҡуштырған.
- Атайың алйот һинең, Бәһинә ҡыҙым, - тиһә, мин аптырай торғайным. Юҡ, атай, һин донъялағы иң - иң аҡыллы атай, - тием.
- Мин алйот, ҡыҙым, мин Бәһинәмде юғлттым, - ти торғайны атаҡайым.
- Мин юғалманым бит, алдыңда ултырам бит! - тип илайым
Ул һаулығы буйынса отставкаға сығып ҡайтҡас ҡына өйләнгән. Ҡырҡ йәшендә. Өйләнгәс тә атай була алмай йөрөгән. Шуға мин берәү генәмен. Әсәйем хәҙер икенсе иргә сыҡты. Мин өләсәйем менән йәшәйем. Мин өләсәйемдән дә һорашып бөттөм, инәй.
- Инәй, минең атайымды ғәфү итегеҙ, зинһар... Ул да үлгәнсе һеҙҙе генә яратҡанә... Иң һеҙ! Ике алйот һеҙ, инәй...
Ике Бәһинә бер береһенә һыйынып, яурындарын терәп ултырып тауышһыҙ ғына һығылып оҙаҡ иланылар. Ҡайнар күҙ йәштәре сикәләре буйлап һырғалап аҡты ла аҡты. Бер береһен йыуатманылар ҙа, әүрәтмәнеләр ҙә.

Таңһылыу ВӘЛИЕВА.

Фото архивтан.