Урта диңгеҙ диетаһы мейе ҡартайыуын тотҡарлай ала

Гарвард йәмәғәт һаулыҡ һаҡлау мәктәбе ғалимдары урта диңгеҙ диетаһының мейе ҡартайыуын тотҡарлай алыуын иҫбатлай. Улар йәшел сәй, грек сәтләүеге һәм манкай (ряска һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған ашарға яраҡлы һыу үҫемлеге, Көньяҡ-Көнсығыш Азияла таралған) ҡулланыусыларҙа мейе ҡартайыуы менән бәйле аҡһым кимәленең түбәнәйеүен асыҡлай.

Нейродегенератив ауырыуҙар йыш ҡына мейе күләменең кәмеүе (атрофия), шулай уҡ ашҡаҙан һәм арҡа мейеһе шыйыҡсаһы (ликвор) арауығының артыуы менән характерлана. Әммә был үҙгәрештәр һәр ваҡыт хронологик йәшкә тап килмәй. Диабет, шешеү, гипертония, холестериндың юғары кимәле һәм амилоид һәм тау-маркерҙар тупланыуы кеүек факторҙар, тәү сиратта, мейе ҡартайыуын тиҙләтә ала.Һуңғы йылдарҙа мейе йәше кешенең дөйөм торошон күрһәтә. Баш мейеһенең йәш айырмаһы (РВМ) кеше мейеһенең мрт-сканерлау нигеҙендә иҫәпләнгән йәше һәм уның хронологик йәше араһындағы айырма булараҡ билдәләнә. РВМ-дың ығай әһәмиәте мейе йәше хронологик йәштән юғарыраҡ булыуын йәки мейе тиҙерәк ҡартайыуын күрһәтә. Киреһенсә, BAG-тың кире күрһәткесе мейе йәше хронологик йәштән бәләкәйерәк булыуын йәки мейе ҡартайыуы әкренәйеүен күрһәтә. Хронологик йәш менән сағыштырғанда мейенең юғарыраҡ йәше төрлө неврологик ауырыуҙарҙа, шул иҫәптән еңел когнитив боҙолоуҙарҙа (лкн) һәм Альцгеймер ауырыуҙарында (Ба) күҙәтелә.

Диетаның мейе йәше менән йоғонтоһон баһалау өсөн, тикшеренеүселәр Direct Plus тикшеренеүенең Яҡынса 300 ҡатнашыусыһының мәғлүмәттәрен анализлай, Улар мейе менән диета араһында бәйләнеш булдыра. 18 ай дауамында ҡатнашыусылар өс диетаның береһенә тоғро ҡала: стандарт сәләмәт диета; калориялар сикләнгән традицион урта диңгеҙ диетаһы, унда ябай углеводтар аҙ, йәшелсәләр күп, ә ҡыҙыл ит ҡош һәм балыҡ менән алмаштырыла; һәм «йәшел» урта диңгеҙ диетаһы, уға өҫтәмә рәүештә йәшел сәй һәм манкай инә.Ғалимдар асыҡлауынса, манкай, йәшел сәй, грек сәтләүеге һәм ҡыҙыл/эшкәртелгән ит миҡдары түбән булған green-MED (полифенол миҡдары юғары) диетаһы йәшкә бәйле мейе атрофияһынан һаҡлай. Был продукттарҙың шешеүгә ҡаршы үҙенсәлектәре когнитив функцияларҙың кәмеүен булдырмаҫҡа ярҙам итә. Өҫтәмә тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһендә шулай уҡ эшкәртелгән аҙыҡ-түлек, тәм-том һәм эсемлектәр ҡулланыуҙың кәмеүе мейе ҡартайыуының әкренәйеүенә бәйле булыуы асыҡлана. Шулай уҡ билдәләп үтәйек: ауырлыҡ күрһәткестәре, бил әйләнәһе, диастолик ҡан баҫымы һәм HbA1c түбән булыуы мейенең йәш булыуы менән бәйле.